Levada do Rei (PR18) ponownie otwarta! Przewodnik po Królewskiej Lewadzie Madery

Levada do Rei, czyli Królewska Lewada nie bez powodu nosi tę nazwę. To jeden z tych szlaków na Maderze, które nie próbują imponować stromymi graniami ani zawrotnymi przepaściami. Zamiast tego zabierają Cię w głąb wyspy — tam, gdzie jedynym dźwiękiem jest woda płynąca kanałem i ptaki w koronach starych drzew laurowych.

Szlak PR18 był zamknięty od 13 marca 2026 z powodu uszkodzeń spowodowanych przez intensywne opady. Po pięciu tygodniach prac — oczyszczeniu trasy i montażu nowych barierek — IFCN (Instytut Lasów i Ochrony Przyrody) oficjalnie otworzył go ponownie 17 kwietnia 2026.

To dobry moment, żeby opowiedzieć o tym szlaku od podstaw — dla tych, którzy dopiero planują wyprawę na Maderę.

Jak wygląda trasa — krok po kroku

Szlak zaczyna się przy stacji uzdatniania wody (ETAR) w Quebradas, powyżej miejscowości São Jorge na północnym wybrzeżu Madery. Obok startu jest parking i kawiarnia Quinta Levada do Rei — warto o tym wiedzieć, bo to ostatni punkt, by uzupełnić zapasy przed wejściem na szlak.

Polna droga Caminho do Curralinho prowadzi od drogi asfaltowej do stacji wodnej. Levada do Rei płynie tu obok w betonowym kanale, otoczona agapantami i eukaliptusem. Początek jest prosty i szeroki — daleko jeszcze od atmosfery dzikiego lasu, która czeka dalej.

Za stacją wodną i betonową tamą skręcasz w prawo i podchodzisz betonowo-ziemnymi schodami równolegle do lewady, gdzie woda szumi z dużą siłą. To jedyne wyraźniejsze podejście na całym szlaku. Po chwili ścieżka wyrównuje się i zaczyna podążać wzdłuż kanału w górę doliny.

Pierwszy odcinek prowadzi przez zalesioną dolinę Achada do Milheiro — widoki są tu ograniczone przez drzewa, ale po wyjściu z doliny otwiera się panorama na Pico Ruivo i zalesione grzbiety północnej Madery, z widokiem na Ilha i Santanę w tle. Ścieżka jest w dobrym stanie, niezbyt eksponowana, choć miejscami pojawiają się krótkie odcinki z barierkami tam, gdzie lewada została wykuta w skale.

Trasa meandruje wokół kolejnych bocznych dolinek. W jednej z nich przechodzisz przez rzekę — to jeden z bardziej „przygodowych” momentów na szlaku. W kolejnej dolinę trzeba przekroczyć po trójkątnych kamieniach-stopniach w korycie strumienia. Dalej ścieżka przechodzi przez krótki, zakrzywiony tunel skalny, w którym na kanale leżą kamienne płyty. Tuż przed tunelem widok otwiera się na górę doliny, a za nim — w dół.

Po tunelu szlak skręca w prawo wokół skalistego narożnika — tu są barierki i nawisająca skała. Nie schodź poniżej murku lewady, nawet jeśli zobaczysz ścieżkę prowadzącą niżej — trzymaj się parapetu kanału.

Ostatni odcinek to już pełne zanurzenie w lesie wawrzynowym. Zbocza doliny zwężają się wyraźnie, roślinność gęstnieje. Jest duże prawdopodobieństwo, że zmokniesz — nad ścieżką zwisają mokre nawisy skalne, z których kapie woda.

Finał: Ribeiro Bonito. Lewada kończy się w głębokim, stromym wąwozie porośniętym potężnymi drzewami til (Ocotea foetens) — to gatunek z rodziny wawrzynowatych, charakterystyczny dla makaronezyjskiej laurisilvy. Drzewa tu są wysokie, omszałe, a strumień Ribeiro Bonito spływa po głazach porośniętych paprociami. To jedno z tych miejsc na Maderze, gdzie czujesz się jak w lesie sprzed milionów lat.

Powrót tą samą drogą. Szlak jest liniowy (tam i z powrotem), więc na drodze powrotnej zobaczysz te same widoki z odwrotnej perspektywy.

Las wawrzynowy — co sprawia, że ten szlak jest tak wyjątkowy?

Levada do Rei prowadzi przez laurisilvę — las wawrzynowy, który na Maderze przetrwał epoki lodowcowe i jest reliktem flory trzeciorzędowej. 2 grudnia 1999 roku UNESCO wpisało maderską laurisilvę na Listę Światowego Dziedzictwa Przyrodniczego — to jedyne takie wyróżnienie w Portugalii w kategorii dziedzictwa naturalnego.

Na szlaku PR18 laurisilva pojawia się stopniowo — pierwsza część trasy prowadzi przez las mieszany z elementami roślinności rodzimej i introdukowanej. Od mniej więcej połowy drogi las zmienia charakter i wchodzisz w teren zdominowany przez gatunki endemiczne: wawrzyn maderski (Laurus novocanariensis), til (Ocotea foetens) i vinhático (Persea indica).

Wśród ptaków, które możesz tu spotkać, jest zniczek maderski (Regulus ignicapillus maderensis) i zięba maderska (Fringilla coelebs maderensis) — oba to podgatunki endemiczne dla Madery.

Inny piękny szlak przez las wawrzynowy to Vereda do Fanal (PR13) — jeśli szukasz jeszcze głębszego kontaktu z laurisilvą, warto rozważyć oba.

Dlaczego PR18 a nie PR6?

Levada do Rei jest często porównywana z Levadą das 25 Fontes (PR6) — najpopularniejszym szlakiem na Maderze. Obie trasy prowadzą przez las wawrzynowy i kończą się przy wodzie, ale charakter spaceru jest zupełnie inny.

PR6 ma system ruchu jednokierunkowego i kontrolę tłumu — nie bez powodu. W szczycie sezonu na szlaku roi się od turystów. PR18 jest znacznie spokojniejsza. Szlak leży na północnym wybrzeżu, dalej od głównych ośrodków turystycznych, i przyciąga mniej odwiedzających.

PR18 to nie „łatwiejsza wersja” PR6. To inny typ doświadczenia — mniej spektakularny wizualnie na początku, ale z potężnym finałem w Ribeiro Bonito i głębszym poczuciem dzikości i odosobnienia.

Młyn wodny — bonus na powrót

IFCN w komunikacie o ponownym otwarciu szlaku wspomina o młynie wodnym São Jorge (Moinho de Água) — jedynym działającym młynie w regionie, napędzanym wodą z Levady do Rei. Młyn ma ok. trzy wieki historii i nadal miele zboże z lokalnych upraw tarasowych pod okiem miejscowego młynarza.

Obok młyna znajduje się zabytkowy tartak wodny (Serragem a Água) — również napędzany wodą z Levady do Rei. Oba obiekty leżą po drodze między São Jorge a Quebradas, więc warto zaplanować wizytę na powrót ze szlaku.

Aktualny status szlaku

Na bieżąco aktualizowany status szlaku PR18 i wszystkich innych tras pieszych na Maderze znajdziesz w artykule Statusy szlaków na Maderze.

Statusy szlaków na Maderze ⚠️ [LISTA AKTUALIZOWANA]