Madera to portugalska wyspa na Atlantyku, ok. 700 km od wybrzeża Afryki. Ma zaledwie 57 km długości i 22 km szerokości, ale jej najwyższy szczyt – Pico Ruivo – sięga 1862 m n.p.m. Takie różnice wysokości oznaczają, że na jednej wyspie znajdziesz górskie granie ponad chmurami, subtropikalne lasy laurowe (UNESCO), setki kilometrów lewad – historycznych kanałów irygacyjnych z wbudowanymi szlakami pieszymi – oraz klify, baseny naturalne i malownicze wioski rybackie. Poniżej znajdziesz 20 miejsc, które uważam za obowiązkowy punkt programu – z aktualnymi cenami, dystansami i praktycznymi wskazówkami.
Pierwszy raz przyleciałam na Maderę w listopadzie 2023 r. Trochę przypadkiem, na tydzień. Od tamtej pory wracam regularnie, a w samym Monte Palace byłam już co najmniej sześć razy. Zielona, surowa, momentami dzika – i zaskakująco uporządkowana. Rano stoisz ponad chmurami, kilka godzin później pijesz ponchę z widokiem na ocean. Oto 20 miejsc, które uważam za obowiązkowe.
Podoba Ci się ten przewodnik? Bardzo się cieszę. Mógł powstać dzięki temu, że niektóre linki są partnerskie – oznaczam je strzałką. Jeśli coś przez nie zarezerwujesz, dostanę prowizję. Nie wiąże się to dla Ciebie z żadnymi dodatkowymi opłatami. Jak zarabia ten przewodnik
Szukasz planu na dzień? Rejsy z obserwacją delfinów, wycieczki jeepem i wschody słońca na Pico do Arieiro, wiele z odbiorem z hotelu. Oferty i opinie porównasz na GetYourGuide.
Madera atrakcje: co zobaczyć na wyspie wiecznej wiosny?
Madera oferuje różnorodne atrakcje: od spektakularnych punktów widokowych i wodospadów, przez słynne levady, po urokliwe miasteczka i ogrody botaniczne. Poniżej znajdziesz listę miejsc, które warto uwzględnić w planie podróży.
- Cabo Girão — przeszklony taras widokowy nad jednym z najwyższych klifów w Europie.
- Funchal — stolica z targiem Mercado dos Lavradores, ogrodami i zabytkami.
- Lewady — sieć kanałów nawadniających z licznymi trasami spacerowymi (np. Levada do Caldeirão Verde, Levada do Rei).
- Pico do Arieiro — wschód słońca i trasy górskie łączące z Pico Ruivo.
- Porto Moniz — naturalne baseny lawowe idealne do kąpieli.
- Curral das Freiras — malownicza dolina otoczona szczytami.
- Jardim Botânico i Monte Palace — ogrody z kolekcjami roślin i panoramami.
A to tylko początek! Sprawdź mapę TOP20 atrakcji Madery i zapoznaj się z każdą z nich.
Auto z lotniska: ceny wypożyczalni na lotnisku Madery (FNC) porównasz w DiscoverCars.
Mapa 20 atrakcji Madery
1. Pico Ruivo – najwyższy szczyt Madery
Pico Ruivo (1862 m n.p.m.) to absolutny numer jeden, jeśli chodzi o górskie doświadczenie Madery. Przy dobrej pogodzie stoisz ponad chmurami i widzisz wyspę z perspektywy, która kompletnie zmienia skalę myślenia.
Dlaczego warto: To Madera w najczystszej postaci: przestrzeń, cisza, wysokość i poczucie, że świat na chwilę się zatrzymał. Szlak nie jest technicznie trudny, a daje ogromną satysfakcję.
Jak dojechać: Najłatwiej samochodem do Achada do Teixeira, skąd prowadzi krótki szlak na szczyt (ok. 2,8 km, 1,5 h w jedną stronę). Z Funchal to ok. 49 km i ok. godziny jazdy przez Santanę.
Alternatywą jest słynny trekking PR1 z Pico do Arieiro (6,1 km, 3-4 h) – znacznie bardziej wymagający, ale spektakularny. Od 1 maja 2026 szlak jest znów otwarty w całości, szczegóły niżej.
Koszt: Rezerwacja online obowiązkowa, 4,5 € za osobę.
Czas: Minimum 4-5 h (z dojazdem i powrotem). Sprawdź prognozę pogody – chmury mogą zepsuć całą wizytę. Weź kurtkę przeciwwiatrową, wodę i dobre buty.
2. Pico do Arieiro – widok bez trekkingu
Pico do Arieiro (1818 m n.p.m.) to jeden z niewielu szczytów, na które można dojechać samochodem. Wschód słońca z tego miejsca to klasyk Madery – morze chmur, pasma górskie i pierwsze promienie słońca to kadry jak z National Geographic.
12 marca 2025 r. Busik z wycieczką zabiera mnie z Funchal jeszcze w nocy, przed wschodem słońca. W Funchal 14–15°C, więc jadę w lekkiej kurtce. Na szczycie −1°C, wiatr i pierwsze płatki śniegu, a pod stopami morze chmur. Chwilę później zamknięto szlak. Do Tesli wróciłam koło dziesiątej, zmarznięta i szczęśliwa. Morał? Weź jedną warstwę więcej, niż podpowiada rozsądek.
Jak dojechać? Z Funchal ok. 18 km i 30–45 minut jazdy krętą górską drogą. Parking przy punkcie widokowym jest płatny od 28.10.2024: 4 €/h (pierwsze 30 min gratis, maks. 20 € dziennie), a niższe parkingi kosztują 2 €/h (maks. 5 €). O wschodzie słońca (najlepszy moment) miejsca kończą się przed 6:00 rano – przyjedź minimum 30-40 minut przed wschodem.
Koszt? Wstęp na taras: bezpłatny. Szlak PR1: 4,50 € do Pedra Rija i z powrotem albo 10,50 € za cały szlak do Pico Ruivo (rezerwacja online przez Simplifica).
Czas? 30-40 minut wystarczy na taras i zdjęcia. Na szczycie jest bar/restauracja.
1: Wschód słońca na Pico do Arieiro, 2: Wschód słońca na Pico do Arieiro, 3: Wschód słońca na Pico do Arieiro, 4: Wschód słońca na Pico do Arieiro, 5: Wschód słońca na Pico do Arieiro, 6: Wschód słońca na Pico do Arieiro. Fot. Ewelina Podrez-Siama 2025
3. Ponta de São Lourenço – surowa, wietrzna Madera
Wschodni półwysep pokazuje zupełnie inne oblicze wyspy: suche, skaliste, kontrastowe. Zamiast zielonych lasów – ostre skały wulkaniczne, żółte trawy i turkusowy ocean. Najbardziej nietypowy, wręcz odrobinę niepokojący krajobraz Madery.
Dlaczego warto? To najlepsze miejsce, żeby zobaczyć, że Madera to nie tylko zieleń i kwiaty. Szlak PR8 prowadzi wzdłuż klifów z widokiem na ocean i Ilhas Desertas (wyspy opuszczone). Kolory są intensywne, widoki dramatyczne, zwłaszcza o zachodzie słońca.
Jak dojechać? Samochodem do parkingu Baía d’Abra (koniec drogi ER109). Z Funchal ok. 45 minut. Parking bezpłatny, ale w sezonie pełny przed 10:00 rano.
Koszt: 4,50 € od osoby i obowiązkowa rezerwacja w Simplifica (od 1.01.2026). Od 30.09.2026 trwa modernizacja szlaku: są oznakowane objazdy, ale PR8 pozostaje otwarty. Bez auta dojedziesz autobusem 702 (dawniej 113) w stronę Caniçal i Baía d’Abra – sprawdź w rozkładzie SIGA, które kursy jadą do końca drogi.
Czas: Szlak to ok. 8 km w obie strony (4 km w jedną stronę), 2,5-3 h marszu.
Przeczytaj równieżPonta de São Lourenço – szlak PR8Bilety, remont z objazdami, dojazd autem i autobusem 702, okolica.
1: Ponta de São Lourenço  (2023), 2: Ponta de São Lourenço  (2023), 3: Ponta de São Lourenço  (2023), 4: Ponta de São Lourenço – klify i iglice skalne nad zatoką (listopad 2023). Fot. Ewelina Podrez-Siama
4. Levada das 25 Fontes i Risco
Najbardziej znana lewada na wyspie prowadzi przez las laurowy (UNESCO) do kaskady wodospadów spływających z klifu. W rzeczywistości strumieni jest więcej niż 25, ale nazwa się przyjęła.
Dlaczego warto? Jeśli masz zobaczyć jedną lewadę, to właśnie tę. Zieleń, wodospady, las laurowy – wszystko w jednym miejscu. Szlak pokazuje, dlaczego lewady na Maderze są wizytówką wyspy.
Jak dojechać? Samochodem do Rabaçal na płaskowyżu Paúl da Serra. Z Funchal ok. 1 h jazdy (ok. 43 km). Parkujesz przy drodze ER105, a do Casa do Rabaçal, gdzie szlaki się rozdzielają, jest ok. 2 km asfaltem w dół. Można zjechać gminnym busem (5 € w jedną stronę, 8 € w obie).
Koszt: Rezerwacja online obowiązkowa w Simplifica, 4,50 € za osobę za każdy szlak. PR6 i PR6.1 to dwie osobne rezerwacje, razem 9 €. Na PR6 rano miejsca znikają kilka dni wcześniej. Przy trzecim szlaku tego dnia opłaca się karnet – policzysz go w kalkulatorze biletów.
Czas: Szlak PR6 to 4,3 km w jedną stronę (8,6 km w obie strony). Levada do Risco (PR6.1) to osobny szlak — 3 km w jedną stronę. Łącząc oba, wychodzi ok. 14,6 km w sumie, ale to dwa oddzielne szlaki wymagające osobnych rezerwacji – 3-4 h marszu + dojście z parkingu.
Przeczytaj równieżLevada das 25 Fontes i Risco (PR6)Bilety, rezerwacja, bus do Casa do Rabaçal i dojazd.
1: PR6 Levada das 25 Fontes Madera, 2: PR6 Levada das 25 Fontes – kaskada wpadająca do lewady fot. Anita i Andrzej Podrez – luty 2025, 3: Wodospad Risco na szlaku PR6.1 fot. Anita i Andrzej Podrez – luty 2025
5. Cabo Girão – szklany taras nad oceanem
Klif o wysokości 580 m (według gminy, IFCN i Visit Madeira), jeden z najwyższych klifów nadmorskich w Europie, z przeszklonym skywalkiem. Przeszklona platforma wisi nad oceanem – patrzysz w dół i widzisz fale rozbijające się o skały prawie 600 m niżej. Z tarasu widać też fajãs (Fajã dos Asnos i Fajã das Bebras) – małe tarasy uprawne u podnóża klifu.
Dlaczego warto? Dla widoku i emocji. To jeden z symboli Madery – pionowe klify, ocean, wąskie tarasy uprawne wykute w skale. Zrobi wrażenie nawet na sceptykach.
Jak dojechać? Z Funchal ok. 20 minut autem albo 45–50 minut autobusem 267 lub 340. Parking duży i bezpłatny, ale w godzinach szczytu (10:00-15:00) może być pełny. Warto przyjść rano lub wieczorem (lepsze światło).
Koszt: 5 € od osoby powyżej 12 lat (od 1.01.2026), dzieci do 12 lat bezpłatnie. Bilet kupisz online w SIMplifica albo w automatach przy wejściu. Czynne codziennie 8:00–20:00.
Czas: 30-40 minut na taras i zdjęcia.
Przeczytaj równieżCabo Girão – klif 580 m i skywalkBilety 5 €, godziny, autobusy 267 i 340, kolejka na fajãs.
6. Funchal – stolica, która nie przytłacza
Funchal to miasto, które najlepiej poznaje się powoli: spacerując, zaglądając na targ, siadając w knajpach. To nie jest stolica, która przytłacza – to raczej miejsce, które łagodnie wciąga swoim rytmem i klimatem.
Dlaczego warto? Bo Funchal to jedyne prawdziwe miasto na Maderze – łączy funkcję bazowego punktu wypadowego z autentycznym miejskim klimatem. Mercado dos Lavradores (kolorowy targ), Zona Velha (stare miasto z street artem), promenada nad oceanem, wino Madera (Madeira), dobra kuchnia – wszystko w jednym miejscu.
Jak dojechać? Funchal często jest bazą wypadową na cały pobyt.
- Taxi z taksometrem: ok. 30 € do centrum Funchal w dzień i ok. 35 € w nocy i w weekendy, plus 1,50 € za każdą sztukę bagażu (wyliczenie z taryfy obowiązującej od 1.01.2026).
- Bolt: zwykle taniej niż taksówka, ale cena zależy od pory i popytu. Ceny rosną do hoteli poza centrum.
- Aerobusem do centrum (6-7 €).
- Po mieście poruszasz się pieszo (centrum), autobusami miejskimi (2,05 € u kierowcy, 1,45 € z kartą GIRO) lub kolejkami linowymi (np. Funchal → Monte).
Koszt: Zwiedzanie generalnie bezpłatne. Płatne atrakcje: kolejka do Monte – 16 € w jedną stronę / 22 € w obie, degustacja wina (od 10 €), muzea regionalne (6 albo 10 € dla dorosłych).
Czas: Na Funchal spokojnie możesz poświęcić cały dzień – rano targ, potem stare miasto, popołudnie nad oceanem, wieczorem kolacja. Koniecznie spróbuj espetada (szaszłyki wołowe), bolo do caco (lokalny chlebek z masłem czosnkowym) i poncha w barze.
Przeczytaj równieżFunchal. ❤️ Stolica Madery w dwa dniFunchal to stolica, którą większość turystów traktuje jako bazę wypadową na szlaki — a to błąd. XV-wieczna katedra z sufitem mudéjar, polskie pomniki w centrum, koncerty w anglikańskim kościele, targ z azulejos w stylu art déco i ogrody, w których można spędzić cały dzień. Na Funchal warto poświęcić minimum dwa dni — i nie tylko je zwiedzać, ale w nim zamieszkać.
7. Monte Palace Tropical Garden – egzotyka na zboczu
Rozległy ogród (7 hektarów) pełen egzotycznych roślin, ptaków, wodospadów, stawów z kolorowymi rybami, rzeźb i tarasów widokowych. Monte Palace Tropical Garden to połączenie natury i estetyki w bardzo dopracowanej formie – japońskie pawilony, różnorodna roślinność, azulejos (portugalskie kafle), muzeum minerałów.
Dlaczego warto? Bo to przemyślana, artystyczna kompozycja, nie tylko „ładny ogród”. Jeśli lubisz zieleń, estetykę i spokój, tutaj dostaniesz wszystko naraz. Pawie chodzą swobodnie, a widok na Funchal z góry jest piękny.
Jak dojechać? Monte leży ok. 5 km drogą na północ od centrum Funchal. Zazwyczaj najlepszym dojazdem jest kolejka linowa z Zona Velha (16 € w jedną stronę, średnio 18 min, niesamowite widoki z kabiny), autobus 020, 021, 022 lub 048 lub samochodem (parking płatny, miejsca ograniczone).
Koszt: Bilet wstępu: 18 €
Czas: 1,5-2 h na spokojne zwiedzanie. Najlepiej przyjść rano (do 11:00) – mniej turystów, lepsze światło. W ogrodzie jest kawiarnia (ceny wyższe, pyszna Piña Colada i cudowne widoki).
1: Ogród orientalny Monte Palace z czerwonymi pagodami, bramą torii i oczkiem wodnym na tle panoramy Funchal i Oceanu Atlantyckiego, 2: Złota figura Buddy w jednej z pagod ogrodu orientalnego Monte Palace, w otoczeniu brązowych lwów-strażników, 3: Rzeźba z patynowanego brązu pod kamiennym łukiem wśród bujnej roślinności tropikalnej w Monte Palace, 4: Flamingi spacerujące na tle ściany pokrytej azulejos w ogrodzie Monte Palace Tropical Garden. Fot. Ewelina Podrez-Siama 2025
1: Panel z tradycyjnych portugalskich azulejos z motywem kwiatowym, osadzony w ścianie porośniętej bluszczem w Monte Palace, 2: Paw z rozłożonym ogonem na ścieżce ogrodu Monte Palace, w tle kępy bambusa i czerwona ściana pawilonu, 3: Widok na budynek dawnego hotelu Monte Palace (wnętrze nie jest udostępniane zwiedzającym) z okolic ogrodu, z panoramą wzgórz Funchal w tle, 4: Tropikalna roślinność Monte Palace — paprocie drzewiaste, palmy i strelicje z widokiem na Funchal i ocean w dole. Fot. Ewelina Podrez-Siama 2025
8. Zjazd wiklinowymi saniami z Monte
Siadasz w wiklinowe sanki, dwóch mężczyzn w tradycyjnych białych strojach i słomkowych kapeluszach pcha Cię z górki po asfalcie, kontrolując tempo linami i… swoimi butami jako hamulcami. Ten przeżytek z XIX wieku to dziś czysta atrakcja turystyczna.
Dlaczego warto? Bo to doświadczenie jedyne w swoim rodzaju – w pewien sposób absurdalne, historyczne, zapadające w pamięć. To 10 minut zabawy i dobre zdjęcia. Czy to „must-see”? Nie. Czy warto, jeśli jesteś w Monte? Tak.
Jak dojechać? Start przy kościele Nossa Senhora do Monte (dojazd jak do Monte Palace). Stanowisko sanek trudno przegapić – zwykle czeka kolejka ludzi i panowie w białych strojach.
Koszt: 30 € (1 osoba) / 40 € (2 osoby) / 60 € (3 osoby). Pn-sb 9:00-18:00, nie kursują w niedziele i święta.
Czas: Zjazd trwa ok. 10 minut, kończy się w Livramento (poniżej Monte). Stamtąd taksówka/Bolt do Funchal (5-10 €) lub autobus. W sezonie kolejka do sanek może być 30-45 minut. Całość z czekaniem i powrotem: ok. 1 h.
9. Porto Moniz – naturalne baseny lawowe
Naturalne baseny wykute w zastygłej lawie, wypełnione czystą wodą oceaniczną, chronione od fal. Porto Moniz to niewielka miejscowość na północno-zachodnim krańcu Madery, której główną atrakcją są właśnie te baseny.
Dlaczego warto? To najprzyjemniejszy sposób kąpieli w oceanie na Maderze. Woda jest chłodna (18-22°C latem), ale baseny są płytkie i się nagrzewają. Lokalizacja piękna – surowe klify, czarna lawa, turkusowa woda.
Jak dojechać? Porto Moniz leży ok. 1 h jazdy z Funchal (ok. 50 km).
Trasa północna (szybsza): Funchal → VR1 → São Vicente → ER101 → Porto Moniz.
Trasa południowa (widokowa): wzdłuż południowego wybrzeża przez Calhetę i Prazeres albo przez płaskowyż Paul da Serra – dłuższa, ale piękniejsza. Większość miejsc parkingowych jest bezpłatna; w strefach płatnych 0,80 €/h (pn–pt 9–19), w weekendy i święta bezpłatnie.
Koszt: 3 € od osoby (od 4 lat)
Czas: 2-3 h na kąpiel i relaks. Najlepiej latem (czerwiec-wrzesień), kiedy woda jest cieplejsza. Zimą baseny są otwarte, a woda ma ok. 18–19°C (najzimniej w marcu, ok. 18°C). Latem ok. 21–24°C. W sztormową pogodę baseny są zamknięte.
Przeczytaj równieżPorto Moniz. 🌊 Baseny w zastygłej lawieBaseny lawowe: ceny i godziny 2026, dojazd autem i autobusem, okolica od Seixal po las Fanal.
10. Santana – tradycyjne domki
Kolorowe, trójkątne domki kryte strzechą – jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli Madery. Santana to miasteczko na północy wyspy, słynące z tych charakterystycznych budynków.
Dlaczego warto? Bo to jeden z symboli Madery i szybki przystanek w drodze przez północ wyspy. Domki są urocze, kolorowe i fotogeniczne – zwłaszcza te przy głównej drodze i w Parque Temático.
Jak dojechać? Santana leży ok. 39 km i 45–60 minut jazdy z Funchal, tunelami VR1 i VE1 lub dłużej przez góry (Pico do Arieiro → Poiso → Ribeiro Frio). Parking bezpłatny. Santana często jest punktem na trasie wycieczek: Pico Ruivo → Santana → Queimadas.
Koszt: Oglądanie domków z zewnątrz: bezpłatnie. Parque Temático da Madeira (park z rekonstrukcjami i ekspozycjami): 13 € dla dorosłych, 9 € dla dzieci 6–14 lat i seniorów, czynny wt–nd 10:00–18:00.
Czas: 20-30 minut wystarczy na zdjęcia i krótki spacer. Jeśli wchodzisz do Parque Temático – doliczyć godzinę. W Santana spróbuj espetada lub sopa de tomate e cebola (tradycyjna zupa północnej Madery).
1: Santana (2023), 2: Santana (2023), 3: Santana (2023), 4: Replika tradycyjnego domku z Santana (casa de colmo) z trójkątnym dachem krytym strzechą, stojąca na terenie ogrodu Monte Palace (2025). Fot. Ewelina Podrez-Siama
11. Curral das Freiras – Dolina Zakonnic
Głęboka dolina otoczona wysokimi górami – jedno z najbardziej dramatycznych miejsc na Maderze. Nazwa pochodzi z XVI wieku, kiedy zakonnice uciekły tutaj przed piratami – dolina była tak ukryta, że stanowiła idealne schronienie.
Dlaczego warto? Widok z Eira do Serrado (punkt widokowy 1094 m n.p.m.) robi ogromne wrażenie – patrzysz w dół na wioskę wtuloną między pionowe ściany gór. Skala jest niesamowita. W wiosce produkują kasztanowe wypieki – koniecznie spróbuj.
Jak dojechać? Z Funchal 30-40 minut. Droga kręta i stroma, przez tunel, potem serpentynami w dół. Najpierw zatrzymaj się w Eira do Serrado (punkt widokowy), potem zjazd do wioski (15 min). Parking bezpłatny. Alternatywnie autobus 181 (dawniej 81) z Funchal; część kursów jedzie przez Eira do Serrado.
Koszt: Bezpłatnie. Jedyne koszty to ewentualna kawa/ciasto w wiosce.
Czas: 15-20 minut w Eira do Serrado (obowiązkowy punkt!), godzina w wiosce (spacer, jedzenie). Łącznie 1,5-2 h. Sprawdź pogodę – przy mgle/chmurach nie zobaczysz widoku.
12. Câmara de Lobos – poncha i lokalny klimat
Rybacka wioska tuż obok Funchal – malownicza, autentyczna i znana z najlepszej ponchy na wyspie. Kolorowe łódki, stare centrum, klimat bez wyreżyserowania dla turystów. Winston Churchill malował tu w 1950 roku obraz olejny z widokiem na port.
Dlaczego warto? Autentyczny klimat, dobre jedzenie i najlepsza poncha. Bar O Pescador (na nabrzeżu) to klasyk – serwują ponchę od pokoleń. Poncha to tradycyjny maderski drink: tradycyjny rum aguardente, miód, sok z cytryny (w wersji Regionale również sok z pomarańczy).
Jak dojechać?
Ok. 9 km na zachód od Funchal – 10-15 minut samochodem albo autobusem 236, 237 lub 238 (dawniej 137); przez Câmara de Lobos jedzie też większość linii na zachód wyspy. Bilet 2,65 € u kierowcy, 2 € z kartą GIRO.
Możesz też dojść pieszo promenadą wzdłuż wybrzeża (1,5 h bardzo przyjemnego spaceru). Przy porcie parkingi bywają płatne, bezpłatne miejsca znajdziesz w bocznych uliczkach.
Koszt: Zwiedzanie bezpłatne.
Czas: Godzinka na spacer i ponchę, najlepiej późnym popołudniem (16:00-18:00) – ładne światło, port zapełnia się życiem. Punkt widokowy Churchilla znajduje się 10 min pieszo w górę od portu.
1: Widok z promenady na Câmara de Lobos – lawowe skały, baseny naturalne i miasteczko wyrastające ze skał (marzec 2025), 2: Port Câmara de Lobos z lotu ptaka – kilkadziesiąt łodzi stłoczonych na nabrzeżu, za nimi bananowce i tarasy winne wspinające się po zboczu (marzec 2025), 3: Panorama Câmara de Lobos od strony portu – kolorowe domy wspinające się po zboczu aż po Cabo Girão  (luty 2026), 4: Kolorowe łodzie rybackie wyciągnięte na brzeg w porcie Câmara de Lobos – serce wioski, które nadal żyje rybołówstwem (luty 2026). Fot. Ewelina Podrez-Siama
13. Levada do Caldeirão Verde – dzika natura
Dzika lewada prowadząca do wysokiego wodospadu (100 m) w sercu gór. Szlak PR9 przez gęsty las laurowy, wąskie tunele, mosty i urwiska, aż do miejsca, gdzie wodospad spada do zielonego stawu (stąd nazwa „Zielony Kocioł”).
Dlaczego warto? To jedna z najbardziej „pierwotnych” tras na wyspie – czujesz, że jesteś w dziczy, z dala od cywilizacji. Las laurowy jest gęsty, wilgotny, pełen paproci i mchów. Lewada wąska, a zważywszy na tunele – element przygody gwarantowany.
Jak dojechać? Start w Queimadas (park krajobrazowy). Z Funchal ok. 50 min – 1 h jazdy: ER101 → Santana → zjazd do Queimadas (5 km w górę, droga wąska, ale asfaltowa). Parking w Queimadas jest płatny od 28.10.2024: 2 €/h (pierwsze 30 min gratis, maks. 10 € dziennie), a miejsca zapełniają się przed 9:00.
Koszt: 4,50 € od osoby i obowiązkowa rezerwacja w Simplifica (od 1.01.2026).
Czas: ok. 13 km w obie strony do Caldeirão Verde (6,5 km w jedną stronę). Od 29.05.2026 szlak jest znów otwarty do Caldeirão Verde, a dalszy odcinek do Caldeirão do Inferno pozostaje zamknięty.
14. Rejs na delfiny i wieloryby
Madera to jedno z najlepszych miejsc w Europie do obserwacji ssaków morskich – 28 gatunków wielorybów i delfinów żyje w wodach wokół wyspy. Szansa na spotkanie z delfinami: 90-95%, z wielorybami: 30-50% (zależy od sezonu).
Dlaczego warto? Bo spotkanie z delfinami w naturalnym środowisku zostaje w głowie na długo. Widzieć, jak pływają obok łodzi, skaczą, bawią się – to coś zupełnie innego niż akwarium. Rejsy prowadzone z szacunkiem dla zwierząt (certyfikowane firmy).
Jak dojechać: Większość rejsów startuje z mariny w Funchal (centrum miasta, 10 min pieszo z Zona Velha). Parking przy marinie płatny (5 € za dzień).
Koszt: Rejs podstawowy (3 h): 40-50 €. Rejs extended (4-5 h): 60-70 €.
Popularne firmy: VMT Madeira i Ventura do Mar — wypływają z mariny w Funchal. Lobosonda — wypływa z mariny w Calhecie (południowo-zachodnie wybrzeże). Rezerwacja online obowiązkowa (czasem możliwe jest zakupienie biletu bezpośrednio w Marinie, ale nie zawsze).
Czas: 3-5 h (zależy od wariantu).
Start zwykle rano (9:00-10:00) – ocean spokojniejszy, szansa wyższa. Weź ciepłe ubranie (nawet latem chłodniej na oceanie), wiatrówkę, okulary, krem z filtrem.
15. Las Fanal – magiczny las wawrzynowy
Stare drzewa laurowe (kilkaset lat), mgła, cisza. Fanal to jeden z najbardziej klimatycznych fragmentów lasu laurowego (UNESCO). Pokręcone gałęzie pokryte mchami, a w mglisty dzień (często) całość wygląda jak scena z fantasy.
Dlaczego warto? Fanal to jedno z najbardziej klimatycznych miejsc na wyspie. Jeśli trafisz na mgłę, doświadczenie jest niesamowite – drzewa laurowe wynurzają się z bieli, cisza, inny świat. Nawet bez mgły las jest piękny – stare, skręcone drzewa i zieleń.
Jak dojechać? Fanal leży na płaskowyżu Paúl da Serra, ok. 1 h z Funchal (ok. 48 km): Ribeira Brava → Ponta do Sol → Canhas → przez płaskowyż Paúl da Serra do Fanal drogą ER209 (asfaltowa, ale wąska i kręta – jedź spokojnie). Drogą ER105 z Encumeady na Paul da Serra nie przejedziesz, jest zamknięta od stycznia 2024 r. Parking bezpłatny.
Koszt: Bezpłatnie – dziki las, bez opłat.
Czas: 30-60 minut na spacer i zdjęcia. Najlepiej rano (mgła częstsza) lub po południu (chmury opadają). Weź wiatrówkę (chłodno i wietrznie) i dobre buty (mokro, błotnisto). Uważaj na krowy – wypasają się na płaskowyżu.
Fot. Ewelina Podrez-Siama – luty 2026
Fot. Ewelina Podrez-Siama – luty 2026
Fot. Ewelina Podrez-Siama – luty 2026
Fot. Ewelina Podrez-Siama – luty 2026
1: Pojedyncze drzewo til z charakterystyczną poziomą gałęzią i porostami na korze. W słoneczny dzień widać każdy detal – fakturę kory, zielone porosty, sposób rozgałęzienia, 2: Grupa starych drzew til na wzgórzu z turystami spacerującymi w oddali. Ścieżki pozwalają na swobodny spacer po głównym obszarze lasu – niektóre drzewa mają po kilkaset lat, 3: Pokręcone drzewa til rozsiane po zielonym płaskowyżu na tle gór centralnej Madery. Charakterystyczny kształt drzew – niskie, szeroko rozgałęzione korony ukształtowane przez wiatr, 4: Panorama płaskowyżu Paul da Serra z pasącą się krową na pierwszym planie. Widok na góry centralnej Madery i rozrzucone drzewa til – w bezchmurny dzień plateau oferuje spektakularne widoki. Fot. Ewelina Podrez-Siama luty 2026
Przeczytaj równieżLas Fanal.🌳 Baśniowy las na Paul da Serra (Madera)Fanal to obszar położony na płaskowyżu Paul da Serra, w północno-zachodniej części Madery. Główną atrakcją jest tu las wawrzynowy (laurisilva) – fragment przyrody objęty ochroną UNESCO jako Światowe Dziedzictwo Naturalne. To jeden z najstarszych i najlepiej zachowanych fragmentów lasu laurowego na wyspie.
16. Achadas da Cruz – kolejka na koniec świata
Stroma kolejka linowa (nachylenie ~98%, jedna z najbardziej stromych w Europie) zjeżdżająca na dzikie wybrzeże. Na dole dzika plaża, skaliste klify, małe pola uprawne (fajãs) i cisza.
Dlaczego warto? Widoki i poczucie totalnego odcięcia. Zjazd daje sporą dawkę adrenaliny, a na dole czeka cię surowe piękno – żadnej infrastruktury, tylko natura.
Jak dojechać? Północno-zachodnie wybrzeże, ok. 1–1,25 h z Funchal (Ribeira Brava → Ponta do Sol → Calheta) lub 30 min z Porto Moniz (na południe przez ER101). Parking bezpłatny przy górnej stacji kolejki.
Koszt: 3 € w jedną stronę / 5 € w obie strony. Gmina nie publikuje aktualnych godzin. Ostatni komunikat (zima 2023): 8:00–12:00 i 13:00–18:00, bilety do 16:30. Przed wyjazdem zadzwoń: +351 291 852 951. W sztormową pogodę zamknięta.
Czas: Zjazd 5 minut, pobyt na dole 30-60 minut, powrót 5 minut. Łącznie 1-1,5 h. Brak infrastruktury na dole – weź wodę i przekąski. Można zejść pieszo (stromym szlakiem, 30-40 min), ale większość korzysta z kolejki.
17. Jardim Botânico w Funchal – klasyka z widokiem
Klasyczny ogród botaniczny z bogatą kolekcją roślin (tysiące gatunków), położony na zboczu nad Funchal. Tarasy widokowe, oczka wodne, pawie, sekcje tematyczne (kaktusy, palmy, rośliny lecznicze). Mniej efektu „wow” niż Monte Palace, ale równie dobrze utrzymany.
Dlaczego warto? Dla różnorodności roślin i panoramy Funchal z wysokości. Spokojne miejsce na relaks po intensywnym zwiedzaniu gór. Pawie chodzą swobodnie – dzieci uwielbiają.
Jak dojechać? 3 km na północ od centrum Funchal. Autobusem 031, 029 lub 131 (2,05 € u kierowcy, 1,45 € z kartą GIRO), kolejką linową (Zona Velha → Monte, potem Monte → Jardim Botânico, 11 € w jedną stronę, 16 € w obie) lub samochodem (miejsc przy wejściu jest niewiele, bezpłatny parking ma dolna stacja kolejki do ogrodu).
Koszt: 10 € (powyżej 12 lat), 3 € (6–12 lat), dzieci do 6 lat gratis. Bilet obejmuje też Muzeum Historii Naturalnej w ogrodzie.
Czas: 1,5-2 h na spokojne zwiedzanie. Najlepiej rano (do 11:00). W ogrodzie jest kawiarnia (ceny wyższe). Obowiązkowe: taras widokowy (panorama Funchal), ogród sukulentów, kolekcja palm.
Przeczytaj równieżOgród Botaniczny w FunchalWszystko o ogrodzie: bilety, godziny, dojazd i porównanie z Monte Palace.
1: Jardim Botanico – ogród botaniczny w Funchal (2023), 2: Jardim Botanico – ogród botaniczny w Funchal (2023), 3: Jardim Botânico – widok z ogrodu na Funchal i ocean (listopad 2023), 4: Jardim Botânico – kwitnący krzew w ogrodzie (listopad 2023). Fot. Ewelina Podrez-Siama
18. Seixal – czarna plaża północy
Wąski pas czarnego, wulkanicznego piasku między wysokimi, zielonymi klifami a oceanem. Kontrast kolorów (czarny piasek, zielone zbocza, błękitny ocean) tworzy niesamowity widok. Obok są bezpłatne baseny przy klubie żeglarskim (10:00–19:00). Bezpłatne baseny ma też Porto Moniz, przy akwarium.
Dlaczego warto? Kontrast kolorów jest oszałamiający – zwłaszcza w słoneczny dzień. Jedna z niewielu plaż na Maderze, gdzie można się faktycznie wykąpać (choć ocean chłodny – 18-20°C latem).
Jak dojechać? Północne wybrzeże, ok. 1 h z Funchal (ok. 41 km): VR1 → São Vicente → ER101 → Seixal. Z Porto Moniz 20 min na wschód. Parking bezpłatny przy plaży (w sezonie zapełnia się szybko).
Koszt: Bezpłatnie (plaża i basen morski).
Czas: 1-2 h na kąpiel i relaks. Najlepiej latem (czerwiec-wrzesień).
19. São Vicente – jaskinie wulkaniczne
W São Vicente czeka na Ciebie system tuneli lawowych powstałych miliony lat temu i centrum edukacyjne o wulkanizmie Madery Grutas e Centro do Vulcanismo.
Dlaczego warto? Ciekawa odmiana od krajobrazów na powierzchni. Widzisz, jak powstawała Madera – tunele lawowe, formacje skalne. Dobra atrakcja dla rodzin z dziećmi (edukacyjne, interaktywne). Ale uwaga – na ten moment same jaskinie są zamknięte, więcej informacji niżej.
Jak dojechać? Północne wybrzeże, ok. 1 h z Funchal przez VR1 (tunel). Parking bezpłatny przy wejściu.
20. Ponta do Pargo – zachód słońca na krańcu wyspy
Najbardziej wysunięty na zachód punkt Madery – niewielki przylądek z latarnią morską i dramatycznymi klifami. Spokojne, nieturystyczne miejsce, ale przede wszystkim – jedno z najlepszych miejsc na zachód słońca na całej wyspie.
Dlaczego warto? Słońce zapada wprost w ocean, niebo robi się pomarańczowo-różowe, fale rozbijają się o skały – klasyczny, dramatyczny widok. Miejsce stosunkowo nieznane, więc zwykle jest tu spokojnie.
Jak dojechać? Zachodni kraniec wyspy, ok. 1 h z Funchal (ok. 49 km).
Trasa południowa (krótsza): Ribeira Brava → Ponta do Sol → Calheta → Ponta do Pargo. Trasa północna (widokowa): São Vicente → Porto Moniz → Ponta do Pargo. Parking bezpłatny przy latarni.
Koszt: Bezpłatnie – dziki przylądek.
Czas: 50-60 minut (przyjazd 30 min przed zachodem, czekanie, zdjęcia). Sprawdź godzinę zachodu i pogodę – w zbyt pochmurny dzień stracisz magię zachodu słońca.
Przeczytaj równieżPorto da Cruz. 🥃 Parowa destylarnia rumu pod Penha d’ÁguiaDestylarnia rumu z maszynami na parę, Penha d’Águia, plaża dla surferów i szlak Vereda do Larano.
Przeczytaj równieżNoclegi na Maderze. 🏨 Gdzie spać, żeby wszędzie było bliskoFunchal, Caniço, zachodnie wybrzeże czy północ? Porównanie okolic z dojazdem, pogodą i opłatą turystyczną.
Atrakcje Madera – najczęściej zadawane pytania
Kiedy najlepiej jechać na Maderę?
Przez cały rok – Madera ma łagodny klimat (15-25°C). Najlepiej wiosną (marzec-maj) lub jesienią (wrzesień-listopad) – mniej turystów, przyjemne temperatury, kwitnące rośliny.
Czy warto wynająć samochód?
Bez samochodu zostaje Ci głównie Funchal i kilka najważniejszych atrakcji dostępnych autobusami lub wycieczkami zorganizowanymi.
Czy lewady są trudne?
Czy lewady są trudne? Zwykle nie technicznie, ale są długie i wąskie. Większość lewad to płaskie ścieżki wzdłuż kanałów, ale wąskie (1-2 m), często wzdłuż urwisk. Kondycja fizyczna ważniejsza niż umiejętności techniczne. Łatwe i trudniejsze trasy porównuję w zestawieniu najpiękniejsze lewady na Maderze.
Czy Madera jest droga?
Ceny umiarkowane, zbliżone do Portugalii kontynentalnej. Jedzenie: 10-20 € za danie. Noclegi: od 40 € (hostel) do 150+ € (hotel). Wypożyczenie auta: 25-40 € za dzień.
Ile dni potrzeba na zwiedzanie?
Minimum 7-10 dni, żeby zobaczyć najważniejsze atrakcje bez pędu. Jeśli masz 4-5 dni, skup się na TOP 10.
Czy na Maderze są plaże?
Nie w tradycyjnym sensie – to wyspa górzysta z klifami. Jest kilka plaż (Seixal, Machico, Calheta), ale ocean chłodny (18-22°C latem). Najlepsze kąpiele: baseny lawowe (Porto Moniz, Seixal). Długą, piaszczystą plażę (ok. 9 km) ma sąsiednia wyspa Porto Santo. Prom z Funchal płynie tam ok. 2 h 15 min, a bilet kupisz na stronie Porto Santo Line albo przez Direct Ferries.
Czy trzeba rezerwować szlaki?
Tak – od 1 stycznia 2026 szlaki PR zarządzane przez IFCN wymagają obowiązkowej rezerwacji online przez Simplifica (4,50 € za osobę, cały PR1 10,50 €). Poza systemem są PR3, PR3.1, PR4 i PR23. W sezonie rezerwuj z wyprzedzeniem.
Co zabrać na Maderę?
Dobre buty trekkingowe, warstwowe ubrania (w górach chłodniej o 10-15°C), wiatrówkę, latarkę (tunele), krem z filtrem, aparat.
Czy na Maderę mogę podróżować z psem?
Tak, to możliwe, choć wymagające. Większość restauracji przyjmie Cię z psem do ogródka, sporo hoteli i apartamentów akceptuje psy, część atrakcji jest psiolubnych – np. kolejka linowa do Monte czy ogród Monte Palace. Niemniej jednak większość oficjalnych szlaków nie wchodzi w grę.
Szukasz noclegu na Maderze? Hotele, apartamenty i domy na całej wyspie, z opiniami i bezpłatnym anulowaniem przy wielu ofertach, porównasz na Booking.com.
