Miasta i wioski

Miasta i miejscowości na Maderze
Rozmieszczenie miejscowości na Maderze wynika z ukształtowania terenu – to górzysty teren wulkaniczny, pocięty głębokimi dolinami i stromymi klifami. Południowe wybrzeże, cieplejsze i osłonięte od wiatru, skupia największe ośrodki. To tutaj leży Funchal, stolica Madery, która otrzymała prawa miejskie już w 1508 roku, a dziś jest jednym z największych portów wycieczkowych Portugalii. Na zachód od stolicy rozciąga się Câmara de Lobos, miejscowość rybacka, którą uwieczniał na płótnach Winston Churchill, a dalej Ribeira Brava z kościołem z XV wieku i Ponta do Sol – jedno z najsłoneczniejszych miejsc na wyspie. Na zachodnim krańcu Calheta kusi piaszczystą plażą (jedną z nielicznych na Maderze, z piaskiem przywiezionym z Maroka), a maleńkie Jardim do Mar i Paul do Mar przyciągają surferów jednymi z najlepszych fal w Europie.

Północne wybrzeże to zupełnie inny świat – bardziej dziki, bardziej zielony, częściej deszczowy. Porto Moniz na północno-zachodnim krańcu słynie z naturalnych basenów skalnych utworzonych przez zastygłą lawę wulkaniczną. São Vicente to brama do wnętrza wyspy, z historycznym centrum i jaskiniami wulkanicznymi, które od marca 2020 r. są zamknięte (daty otwarcia wciąż nie ma). Santana na północnym wschodzie znana jest z tradycyjnych trójkątnych domków z pokrytymi słomą dachami – casas de colmo – i stanowi bazę wypadową do parku Queimadas oraz lewady Caldeirão Verde.

Wschodnia część wyspy to z kolei Machico – jedno z najstarszych osiedli na Maderze, gdzie według tradycji wylądowali jej odkrywcy w 1419 roku. Niedaleko, w Santa Cruz, rozciąga się główny pas startowy lotniska, pod którym (mało kto o tym wie) kryją się obiekty sportowe i chodniki. Osobną kategorię stanowi wyspa Porto Santo, oddalona o 40 km – z dziewięciokilometrową piaszczystą plażą, gdzie swego czasu mieszkał Krzysztof Kolumb.

W głębi wyspy ukrywają się miejsca równie ciekawe jak wybrzeże. Curral das Freiras, wioska na dnie głębokiej doliny otoczonej ze wszystkich stron górami (wbrew popularnemu mitowi to nie krater wulkanu, tylko dolina wyżłobiona przez erozję), przez wieki była tak odizolowana, że to właśnie tu uciekły zakonnice z klasztoru Św. Klary, gdy w 1566 roku piraci zaatakowali Funchal. Punkt widokowy Eira do Serrado, położony ok. 450 metrów nad wioską, daje jeden z najbardziej rozpoznawalnych widoków na wyspie. Z kolei Monte, dzielnica nad Funchal, to nie tylko saneczki wiklinowe i słynne ogrody tropikalne, ale też kościół z grobowcem ostatniego cesarza Austro-Węgier, Karola I Habsburga.

W opisach poszczególnych miejscowości podaję praktyczne informacje o dojazdach (autobusy, samochód, parking), polecam konkretne punkty widokowe i lokale, a także uczciwie piszę, ile czasu warto na daną miejscowość poświęcić – bo nie każda zasługuje na cały dzień.