Levada das 25 Fontes (PR6). 💧 Wodospady w sercu Rabaçal

Rabaçal to dolina na skraju płaskowyżu Paul da Serra, w zachodniej części Madery. Zaczyna się tu kilka szlaków lewadowych przez las wawrzynowy wpisany na listę UNESCO, a dwa z nich należą do najpopularniejszych na wyspie: PR6 Levada das 25 Fontes, czyli Lewada 25 Źródeł, i PR6.1 Levada do Risco. Pierwsza kończy się przy jeziorku, do którego woda spływa z dziesiątek źródeł i wodospadu, druga przy wodospadzie Risco, który spada pionowo po ciemnej skale.

Zdjęcia w tym wpisie zrobili w lutym 2025 r. moi rodzice na szlakach 25 Fontes i Risco. Ceny, zasady rezerwacji, kursy busa i dojazd sprawdziłam w październiku 2026 r. w oficjalnych źródłach.

Bilety i rezerwacja: na PR6 rezerwuj z wyprzedzeniem

Od 1 stycznia 2026 r. na szlakach IFCN obowiązuje opłata 4,50 € od osoby powyżej 12 lat i rezerwacja online w portalu SIMplifica (FAQ IFCN). Nie ma jednego „biletu na Rabaçal”: PR6 i PR6.1 to dwa osobne szlaki, każdy z własną rezerwacją i godziną wejścia. Wejścia są co 30 minut, a spóźnienie jest tolerowane mniej więcej do 15 minut.

• Zwroty: pieniądze wracają tylko wtedy, gdy IFCN oficjalnie zamknie szlak. Deszcz czy zmiana planów nie są powodem do zwrotu.
• Późne wejście: ostatnie wejście na PR6 w październiku było o 15:30–16:00. Przy 3 godzinach marszu pilnuj zmroku i ostatniego kursu busa o 18:00.
• Kontrole: policja leśna sprawdza bilety wyrywkowo. Za brak opłaty grozi grzywna, w praktyce 50 € na miejscu.

Przeczytaj równieżBilety na szlaki na MaderzeRezerwacja w SIMplifica krok po kroku, ze zrzutami ekranu.

Jak wyglądają szlaki 25 Fontes i Risco

Oba szlaki zaczynają się przy parkingu przy drodze ER105 (dawniej ER110) na Paul da Serra. Pierwsze ok. 2 km to asfaltowa droga w dół, do Casa do Rabaçal, dawnego domu leśniczego, w którym dziś działa centrum recepcji IFCN. Samochodem nie wolno tam wjechać, ale można zjechać gminnym busem. Od Casa do Rabaçal szlaki się rozdzielają: na drogowskazie zobaczysz „25 Fontes 2,3 km” i „Risco 1,0 km”.

PR6 Levada das 25 Fontes

Ścieżka biegnie wzdłuż lewady zbudowanej w latach 1835–1855, przez wrzosowiska i las wawrzynowy, z widokiem na dolinę Ribeira da Janela. Jest kilka odcinków ze schodami, a w wąskich miejscach nad przepaścią stoją barierki. Szlak kończy się przy jeziorku 25 Fontes, do którego wpada wodospad, a woda wypływa ze skalnej ściany z wielu źródeł. Na najwęższym odcinku lewady obowiązuje ruch jednokierunkowy: tam idziesz lewadą, a wracasz obejściem nazwanym „Bypass”, odnowionym w lutym 2026 r. (IFCN).

1

2

3

4

1: Kamienne schody na szlaku, 2: Widok na dolinę ze szlaku w Rabaçal, 3: Wodospad w 25 Fontes, 4: Tunel przy lewadzie. Fot. Anita Podrez i Andrzej Podrez 2025

PR6.1 Levada do Risco

To krótszy i łatwiejszy wariant, dobry dla rodzin. Od Casa do Rabaçal do punktu widokowego przy wodospadzie Risco jest ok. 1–1,5 km prawie płaską ścieżką wzdłuż lewady. Woda spada tu pionowo po ciemnej skale i rysuje na niej białą linię, stąd nazwa (po portugalsku risco to kreska, a nie ryzyko). Wracasz tą samą drogą.

Jak dojechać do Rabaçal

• Parking: według map jest bezpłatny, ale przepisy pozwalają IFCN pobierać na swoich parkingach 2 € za godzinę (maks. 5 € dziennie), więc sprawdź tablice na miejscu.
• Rano jest tłoczno: miejsca na parkingu i wejścia na PR6 znikają najszybciej przed południem. Rząd regionalny zapowiada reorganizację dojazdów i parkingów przy najpopularniejszych szlakach, w tym w Rabaçal.

Praktyczne wskazówki

• Ubranie: na Paul da Serra, na wysokości ok. 1300 m, bywa wyraźnie chłodniej niż w Funchal, a pogoda zmienia się szybko. Weź kurtkę przeciwdeszczową i coś ciepłego.
• Buty: ścieżka jest kamienista, mokra i śliska. Przyda się podeszwa z dobrym bieżnikiem.
• Jedzenie i woda: przy Casa do Rabaçal jest kawiarnia i toalety, ale dalej na szlaku nie ma już nic. Zabierz wodę i przekąski.
• Centrum recepcji w Casa do Rabaçal (wystawy o lewadach i lesie wawrzynowym, pamiątki) jest czynne 10:00–17:00; czy w weekendy, sprawdź na miejscu (IFCN).
• Z psem: IFCN nie publikuje osobnych zasad dla psów na tych szlakach. Na wąskich odcinkach pies musi być na krótkiej smyczy.
• Bezpieczeństwo: nie opieraj się o barierki, a w wąskich miejscach przepuszczaj innych bezpiecznie, nie stając na krawędzi. Przy ulewie lub silnym wietrze zawróć tą samą drogą. Numer alarmowy: 112.

Przed wyjazdem sprawdź statusy szlaków. IFCN dość często zamyka fragmenty PR6, np. wiosną 2025 r. po osuwisku nad lewadą, w sierpniu 2024 r. z powodu pożaru na Paul da Serra albo przy ostrzeżeniach pogodowych (komunikaty IFCN).

Przeczytaj równieżLas FanalBaśniowy las wawrzynowy na Paul da Serra, kilkanaście minut autem od Rabaçal.

Najczęstsze pytania o 25 Fontes i Risco

Przeczytaj równieżLewady na MaderzeNajpiękniejsze lewady z tabelą tras i co to jest lewada.

Część linków w tym wpisie to linki partnerskie. Jeśli kupisz przez nie bilet, wycieczkę albo zarezerwujesz auto, dostanę małą prowizję, a Ty nie płacisz więcej.